Vestingwerk uit de gouden eeuw in de Haagse Beemden

HAAGSE BEEMDEN 25 juli 2025 Redactie en foto Geert Dekkers
25072503m2spaansev-vormigeschanshbagd.jpg

Ruim vierhonderd jaar geleden, in 1624, werd Breda omsingeld door de Spanjaarden. Het was de tijd van de Tachtigjarige Oorlog. Veldheer Ambrosius Spinola liet aan weerszijden van de Mark vestingwerken aanleggen. Het doel was om de stad uit te hongeren.

Aan de oostkant van de Mark ontstond de Spinolaschans. Een gigantisch aarden fort van ongeveer twintig hectare in omvang. Aan de westkant van de Mark liet hij een V-vormig verdedigingswerk aanleggen. De loopgraven van waaruit de noordzijde van de Mark beschoten kon worden moest voorkomen dat via de rivier voedsel kon worden aangeleverd.

Tegenwoordig zijn de gerestaureerde verdedigingswerken aan de westkant prachtig gesitueerd tegen de achtergrond van landgoed het IJzeren Hek. Vooral de loopgraven zijn interessant. De grote schans aan de overzijde van de Mark markeert de scheiding tussen Breda en Terheijden. Tegenwoordig is het een natuurgebied waar plant en dier in overvloed mogen leven.

Interessant is de natuur die vanaf de hoge fortificaties goed te overzien is. In de vroege Middeleeuwen bestond het landschap langs de Mark uit een uitgestrekt veengebied. Mooie veenstroompjes waterden af in de Mark. Dit waren de zogenaamde ‘Laken’.

Dit artikel verscheen eerder  in HBNMP-magazine 2, april 2024