Het vrijheidsvuur in een stormlamp

LEVENSBESCHOUWING 7 mei 2025 Redactie en fotografie Monica Rijpma
25050701vrijheidsvuur[1]mr

In Nederland is 5 mei onze Bevrijdingsdag maar in de rest van Europa zijn er andere dagen. De officiële capitulatie van het Duitse leger, waarmee de oorlog in Europa definitief beëindigd werd, gebeurde op 7 mei in de Franse stad Reims. Voor veel andere landen is 8 mei de dag van herdenking en Rusland doet dat op 9 mei.

Het nationale comité 4 en 5 mei maakt elk jaar materiaal beschikbaar zodat scholen, kerken en verenigingen samen de herinnering aan zowel de oorlog als de bevrijding kunnen vormgeven. In Breda gebeurde dat op verschillende plaatsen en ook in de Haagse Beemden waar zo’n 80 mensen samen kwamen om 80 jaar vrijheid te vieren.

De term ‘nooit meer’ heeft dit jaar een bittere klank vanwege de aanhoudende oorlogen elders. Voor wie uiting wilde geven aan de betrokkenheid met mensen in de actuele oorlogsgebieden, was er een alternatief nationaal vrijheidsevenement in Den Haag. Ook op 18 mei roepen organisaties zoals Oxfam, Amnesty International en Save the Children mensen op om, in het rood gekleed, naar Den Haag te komen om een ‘rode lijn’ te trekken. Zo willen ze het politiek leiderschap aanzetten zich uit te spreken voor een eind aan de situatie in Gaza, waar al meer dan een halve maand alle humanitaire en voedselhulp wordt geblokkeerd.

25050701vrijheidsvuur[2]mr

Misschien is het vrijheidsvuur in een stormlamp een gepast symbool. Dat vuur wordt traditiegetrouw door estafetterenners vanuit Wageningen door heel Nederland gedragen. Precies om middernacht tijdens de nacht van 4 op 5 mei wordt het vuur in Wageningen ontstoken. Dat was de eerste stad in Nederland waar Duitsland zich gewonnen gaf. Vanaf middernacht wordt dat vuur door groepen sporters verspreid naar alle grote steden in Nederland. Duizenden renners doen mee. Zowel de symboliek van één vlammetje als bron van vuur voor iedereen, maar ook de stormlamp als symbool van bescherming van de fragiele vlam spreekt tot de verbeelding.

In de Lucaskerk bracht Pastor Thijske Fraanje het gevoel van veel mensen onder woorden. Pastor Fraanje koos een tekst van Paul van Vliet over een ‘oude en vervaagde droom’ die via omzwervingen en aandacht toch weer nieuwe glans krijgt.

25050701vrijheidsvuur[3]mr

Voordat de wijkgenoten en vrijwilligers aanschoven bij de maaltijd, kwamen twee sporters van de estafettegroep onder leiding van Gijs Driesprong het vuur binnendragen. Na afloop van de maaltijd zette ook de documentaire over onze Poolse bevrijders aan tot denken. Net als de droom van Paul van Vliet, waren de Poolse helden vrij snel na de bevrijding in de steek gelaten. Door de dodenherdenking en 80-jaar bevrijdingsfeesten krijgt hun lot in deze documentaire nu aandacht.

25050701vrijheidsvuur[4]mr

Het Nationaal comité Wageningen45 organiseert de Nationale Bevrijdingsvuurestafette en voor de sporters uit Breda is het verspreiden van dat bevrijdingsvuur een tastbare en memorabele manifestatie van hun inzet. Door hun aanwezigheid in de Lucaskerk kwam het gesprek goed op gang en zijn nu weer minstens 80 mensen geïnspireerd om de oude droom nieuw leven in te blazen.