Bredase bollen
Wie behoefte heeft aan een ultieme voorjaarsbeleving hoeft niet helemaal af te reizen naar de Bollenstreek om daar voor een klein kapitaal een dagje lentebeleving te genieten. Lekker op de fiets zonder files of vertragingen in het OV!
In deze tijden van klimaatstress leidt de angst voor natuurrampen bij mensen die gevoelig zijn voor nare berichtgevingen over klimaatcrisissen tot sombere of depressieve gevoelens. Dit is niet iets nieuws. Eeuwen geleden waren er veel mensen die leden aan eco-angst. Goede Vrijdag in de goede week bood uitkomst.
Een paar eeuwen geleden was er geen sprake van berichten over klimaatsverandering. Er waren wel mensen die afhankelijk waren van het weer die leden onder de angst voor bijvoorbeeld een heftige hagelbui in het voorjaar. Blikseminslag, heftige sneeuwval en zware onweersbuien zijn slechts voorbeelden van weersfenomenen die tot stress konden leiden. Marskramers en vooral de boeren die hun oogsten zagen verregenen of door een heftige hagelbui verwoest zagen worden zochten naar een oplossing. De kerk kwam met een geweldig idee: het hagelkruis.
Liefhebbers van horrorfilms zijn op de hoogte van de kracht van het kruis. Vampiers en andere demonen kunnen er mee op een afstand worden gehouden. Het geloof in de afwerende krachten van het kruis is net zo oud als het Christendom. Het kruis als executiemiddel was twee millennia geleden de schandelijkste manier om te sterven. Het kruis stond in die tijd symbool voor criminaliteit, pijn, dood en schande. Op goede Vrijdag wordt herdacht dat Jezus aan het kruis werd genageld en daarna stierf. Daarmee veranderde het symbool van het kruis in iets positiefs.
De God sterft op goede vrijdag in het Bijbelverhaal op de schandelijkste wijze die toen bestond. Dat was nodig omdat de goddelijke intelligentie in het heelal niet uit materie bestaat maar uit een ander iets. Steeds worden kleine stukjes daarvan in de materie geduwd om daaruit verrijkt terug te keren. Helaas gaat dit af en toe flink de mist in als deze stukjes versmelten met de materie. Er ontstaat een goddelijk verlies dat hersteld moet worden. Juist door een stukje van de opperste intelligentie in de materie tot leven te laten komen is deze intelligentie in staat het verlies terug te brengen tot het grote geheel. De kruisdood van de God draaide de schande ervan symbolisch om. Simpel gezegd omdat het verlies erdoor weer teniet werd gedaan. Het goddelijke had door zich op Goede Vrijdag in de materie te onderwerpen aan de kruisdood in staat gesteld alle verlies uit het verleden maar ook toekomstige verliezen te redden. De goddelijke intelligentie leed vanaf dat moment geen verlies meer. Sterker nog, het groeide in ontwikkeling. De materie was vanaf dat moment voor het astrale alleen nog maar iets om van te leren.
Het kruis wordt daarom al snel het symbool van het Christendom, en tevens een hulpmiddel om alles wat duivels en slecht is mee af te weren. Boekhandels en de filmindustrie zijn er eeuwen later rijk door geworden. Het is dan ook niet vreemd dat op kruispunten en landerijen overal wegkruisen werden geplaatst. Het liefst op hoge palen. Hoog om zowel kwaad in de lucht als op de grond af te kunnen weren. Reizigers met boze bedoelingen werden ermee afgeweerd als ook slecht weer dat het vee en de oogst kon vernietigen.
Een van de beroemdste wegkruizen is het Hagelkruis van Ekeren. In de vroege middeleeuwen werd de lucht de vrijdagmiddag rond drie uur na Hemelvaartsdag in de maand mei inktzwart. Interessant in dit verhaal is de overeenkomst met Goede Vrijdag. Toen Jezus rond drie uur in de middag stierf werd de lucht eveneens inktzwart. Even later trok een verwoestende hagelbui over het gehucht dat tegenwoordig Ekeren heet. Toen de wolk leeg gehageld was begon de voorjaarszon weer flink te schijnen. De verwoestende hagel smolt binnen een uur weg. Het vreemde was dat een deel van de hagel in de vorm van een wit bevroren kruis bleef liggen. Juist op die plaats hebben de dorpelingen een hardstenen kruis geplaatst. Een wegkruis dat in verband met het wonder een hagelkruis werd genoemd. Vooral middeleeuwers met eco-angst brachten offers bij het kruis in de hoop dat slechte weersomstandigheden hen niet zouden treffen. Het duurde niet lang voordat er processies rondom het hagelkruis werden georganiseerd. Het hagelkruis van Ekeren werd een bedevaartscentrum. Van heinde en verre stroomden de gelovigen toe. De lokale handel floreerde door al die bezoekers. Om de (bij)gelovigen te belonen voor hun reis naar het dorp organiseerde men grote hagelkruisfeesten. Er werd daarbij veel gedronken en gegeten. Dat symboliseerde een goede oogst. Het geld stroomde binnen. Er werd een kapel en een grote luxe kerk van gebouwd. Het ging zo eeuwenlang door. Hoe meer geld er binnenkwam des de groter werd de kerk. Het gebouw werd in haar voortbestaan bedreigd door plunderingen, branden en oorlog maar het heeft de tand des tijds doorstaan.
Tegenwoordig staat het hagelkruis in Ekeren niet meer op de originele plek van het hagelwonder. Door wijziging van de bebouwing reisde het kruis door het dorp maar het bleef al die jaren in de buurt van de kapel en de kerk. Bedevaartgangers komen er niet meer. Wel feestgangers die tijdens de rommelmarkt de folkloristische processie fotograferen. Eind juni vorig jaar werd tijdens de processie het hagelkruis met ruim vijftigduizend legosteentjes nagebouwd. Om een wegkruis te bewonderen hoef je niet ver te reizen. Op de kruising van de Leurse baan en het Jagerspad staat er ook een.