Paaseiland, een nieuwe kijk op haar geschiedenis

CULTUUR 8 april 2026 Vereniging voor Volkenkunde Breda
26040603vvbpaaseiland

De lezing met beeldmateriaal, verzorgd door Jan Boersema, hoogleraar Grondslagen van de Milieuwetenschappen aan de Universiteit Leiden, toont een nieuw perspectief op een veerkrachtige eilandcultuur.

Paaseiland, met haar iconische beelden (de zogeheten moai), dankt haar naam aan de Zeeuwse

ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen.

Tijdens zijn reis doemt er op paaszondag in 1722 een klein eiland op uit de mist. Hoewel Roggeveen geen onbewoond eiland aantreft, bevindt de inheemse eilandcultuur zich destijds al in een neerwaartse spiraal. Overbevolking, ontbossing en uitputting van andere natuurlijke hulpbronnen leiden tot een steeds verdere decimering van de eilandcultuur.

De Amerikaanse auteur en natuurvorser Jared Diamond reconstrueert het noodlot van de eilandbewoners in zijn boek Collapse (2005). De ineenstorting van de eilandcultuur zou volgens hem zelfs een waarschuwing bevatten voor de mensheid in zijn geheel. Ook de blauwgroene aardbol die de mensheid bevolkt is immers begrensd en heeft te kampen met de uitputting van natuurlijke hulpbronnen, overbevolking en oorlogen.

Na jaren speurwerk kwam professor Jan Boersema erachter dat er weinig blijkt te kloppen van het bovenstaande beeld. In zijn lezing zal Boersema aan de hand van zijn boeken “Beelden van Paaseiland: Over de duurzaamheid en veerkracht van een cultuur” (2020) en “The Survival of Easter Island” (CUP, 2015) een nieuwe kijk geven op de geschiedenis van Paaseiland. Er is ruime gelegenheid tot discussie.

Boersema studeerde biologie aan de Groninger Universiteit en promoveerde aldaar aan de theologische faculteit. Hij was als milieuwetenschapper verbonden aan de universiteiten van Groningen, Leiden en Amsterdam. Van 1994 t/m 2000 was hij adviseur van de minister van VROM en in 2002 werd hij hoogleraar aan de VU, Amsterdam. Sinds 2013 is hij (weer) verbonden aan de Leidse Universiteit waar hij werkt op het Centrum voor Milieuwetenschappen.

Jaarprogramma

Het jaarprogramma bestaat uit negen lezingen met beeld- en aanvullend geluidsmateriaal. Het seizoen loopt van september tot juni. De lezingen worden iedere tweede maandag van de maand gehouden van 20.00 - 22.00 uur (inclusief een kwartier pauze) en zijn toegankelijk voor leden en belangstellenden. Niet-leden verzoeken wij van tevoren het aanmeldformulier in te vullen.

Lid worden

Voor een losse lezing betaalt u €10,-. Dit dient u contant te betalen. Als er meerdere lezingen zijn die u graag wilt bijwonen, overweeg dan om lid te worden van onze vereniging. Voor slechts € 50,- per jaar heeft u toegang tot alle lezingen en krijgt u iedere maand een digitale nieuwsbrief.

Als lid van de vereniging kunt u tevens mee op excursie tegen gereduceerd tarief. Om lid te worden vult u het Lidmaatschapsaanvraagformulier in of stuurt u een e-mail.

26040603vvbpaaseiland2

Locatie

Pekhoeve, Dorpstraat 94, Ulvenhout

De locatie is vanuit het centrum van Breda bereikbaar met lijn 375. Deze rijdt tot bij de locatie.

Het aanmeldformulier vindt u op: