Het is vandaag 6 januari, een christelijke feestdag waarop de drie koningen centraal staan. Het verhaal gaat over drie wijzen mannen die rond het begin van de jaartelling vanuit het oosten in of nabij Mesopotamië een ster volgden naar het westen. Het hemelverschijnsel zou leiden naar een pasgeboren Messias. Een leider die vrede en welvaart brengt.
De wijzen raakten in Jeruzalem het spoor bijster en vroegen audiëntie aan bij koning Herodes de Grote. De vorst raadpleegde schriftgeleerden om te achterhalen waar die Messias dan wel te vinden was. Zij waren kenners van oude religieuze teksten. Zij waren op de hoogte van het bestaan van teksten op perkamenten die verhaalden over de profeten Micha en Jesaja. Deze profeten hadden via goddelijke interventie in hun dromen voorspellingen gedaan over de geboorte van een Messias in het dorp Bethlehem. Koning Herodes was niet gediend van de komst van een Messias en vroeg de wijzen in ruil voor zijn informatie hem na het bezoek in te lichten waar in Bethlehem deze Messias precies te vinden was. Het bijzondere trio reisde met hun karavaan naar Bethlehem dat tien kilometer ten zuiden van Jeruzalem ligt. Nadat de drie wijzen in Bethlehem het goddelijke kind Jezus hadden bezocht kregen zij in de nacht erna in hun bedoeïentent een droom waarin ze gewaarschuwd werden via een omweg terug naar huis te reizen. Herodes zou het kind willen doden. Dankzij deze droom met goddelijke interventie konden de wijzen het kind beschermen. Wat zijn dromen eigenlijk en waarom waren zij in de oudheid zo bijzonder?
Dromen waren in de oudheid een mysterieuze zaak van de menselijke geest. Er was nog geen wetenschappelijk onderzoek mogelijk naar dit verschijnsel. Zodoende werden dromen gezien als een vergroting van de wereld om je heen. Men geloofde dat de ziel tijdens een droom zich losmaakte van het lichaam en allerlei dingen beleefde in een heftige omgeving. Op vijfduizend jaar oude Sumerische kleitabletten wordt in het spijkerschrift al gesproken over dromen die een voorspellende werking konden hebben. In alle religies wordt geschreven over het fenomeen droom. Het was daarom ook niet vreemd dat er in de loop van de eeuwen ook goddelijke elementen aan toegevoegd werden. In de middeleeuwen was men nogal bijgelovig. De duivel stond in het bijgeloof overal op de loer. Vooral in dromen zouden demonen het volk willen proberen de mensen op het verkeerde pad te brengen. Zodoende werden dromen in die periode verbonden aan satanische invloeden. Tegenwoordig staat de wetenschap centraal. Dromen kunnen nu technisch verklaard worden.
De prefrontale cortex in de hersenen, het gebied net achter de ogen tot tussen je oren, zorgt ervoor dat wij ons bewust zijn van de dingen om ons heen. Ons gedrag en de capaciteit van denken speelt zich af in dit hersengebied. Net zoals mensen er verschillend uitzien is ook dit hersengebied niet bij iedereen hetzelfde. Zo kan een beschadiging vreemd gedrag opleveren. Slecht ontwikkelde gebieden in de prefrontale cortex schijnen de oorzaak te zijn van bijvoorbeeld verslavingen, gedragsproblemen en het moeilijk kunnen onthouden. Dit deel van de hersenen is ook zeer gevoelig voor veroudering. Bekend is het verschijnsel ‘Last in, first out’ bij ouderen.
Overdag maken mensen van alles mee. Als er overdag geen tijd is om stress en angstsituaties te verwerken hebben de hersenen daar een uitstekend middel voor: dromen. Tijdens de slaap wordt het hersengebied dat overdag op volle toeren werkt, de precortex, in de laagste stand gezet. Het actief nadenken staat dan uit terwijl het verwerken van herinneringen voluit staat. Allerlei emoties, stressmomenten en gebeurtenissen van overdag kunnen ’s nachts door hersenfuncties automatisch in het juiste vakje worden geplaatst. Omdat het gebied van de logica niet aan staat wordt dit proces niet vertraagd. Maar dit zorgt er wel voor dat dromen volledig raadselachtig en absurd kunnen zijn. Al zijn daar ook weer patronen in ontdekt. Er zijn zelfs boekjes die trachten vaste verwerkingspatronen te duiden.
Mensen die zich druk maken over dingen die nog moeten gebeuren of die dingen overdag niet goed hebben gedaan krijgen vaak heftige nachtmerries. Het ordenen van de stress van overdag geeft tijdens het opruimen tijdens de slaap dermate grote chaos dat je er wakker van wordt. Te kort en veel te lang slapen of een veel te warm bed kunnen ook nachtmerries veroorzaken.
Als de precortex niet wordt uitgeschakeld tijdens het proces van het ordenen wordt je je bewust van het dromen. Er zouden zelfs technieken zijn om lucide dromen op te wekken. Vervelende nachtmerries kun je op die manier de baas worden omdat je dan tijdens een nachtmerrie weet dat het onzin is wat je droomt.
In de bijbel wordt regelmatig geschreven over dromen. Profeten en andere bijzondere personages vertelden dat zij in hun dromen een goddelijk contact hadden beleefd. Omdat het een droom was kon dit niet gecontroleerd worden. Iemand die heel goed kon vertellen had de luisteraars op die manier op zijn hand. Technisch gezien zouden dit lucide dromen zijn geweest waarbij tijdens de chaos bij het opruimen van de emoties van overdag een hogere intelligentie in het hoofd van de dromer zou zijn verschenen. Omdat de huidige wetenschap meer kennis heeft over de werking van de hersenen, en dit ook kan meten, worden dromen met goddelijke interventie over het algemeen niet meer serieus genomen. De werking van het menselijk brein is nog steeds een uitdaging en er worden regelmatig nieuwe dingen ontdekt. De wereld van de parapsychologie probeert paranormale verschijnselen met wetenschappelijke theorieën te duiden en is daarom een pseudowetenschap. Deze wetenschappelijk niet te bewijzen gebeurtenissen hebben grote aantrekkingskracht op mensen die dit grijze gebied opvullen met bovennatuurlijke verhalen die hen troost en hoop schenken. Het geeft hen in ieder geval geestelijke rust en behoedt hen voor nachtmerries.
Ik voel het hete strandzand mijn voetzolen mishandelen, de soft ijshoorn in mijn hand druppelt al gekleurd vocht en het wordt tijd dat ik de bestemming op mijn verwassen badhanddoek op het strand bereik, pal naast een gigantische kuil in het zand
Het is groot nieuws in Nederland: mensen die geopereerd moeten worden wegens een ziekte gaan vaak onder het mes. Maar als de patiënt onder narcose is wordt er op de knop van een computer gedrukt. En dan?
Zondag 22 februari maken de natuurgidsen van IVN Mark & Donge een lange wandeling over de oude landgoederen ten zuiden van Breda.
Het Liesbos lijkt een saai bos, maar in de winter is het er toch speciaal. Vriesweer, wind en regen kunnen ons niet deren, het blijft een verrassing hoe de winter zich manifesteert. Natuurgidsen trekken er altijd op uit.