De tranen van de heilige maagd Maria

FLORA 21 december 2025 Geert Dekkers
25122201-de-tranen-van-de-heilige-maagd--maria.jpg

De herfstmaanden zijn het topseizoen voor de vruchtlichamen van schimmels. Dat heeft de maken met vallende bladeren, veel vocht en warmte. Deze periode eindigt in november. Veel paddenstoelen zijn het gehele jaar te bewonderen.

Een opvallende soort die het hele jaar door te bewonderen is zijn de tranen van Maria die als oranje bolletjes uit dood hout druppelt. In het Latijn de Dacrymyces stillatus. Het is een variant van de negen soorten druppelzwammen die in ons land te bewonderen zijn. We nemen in dit artikel deze soort onder de loep.

Tranen

De naam is eeuwen geleden ontstaan toen voorbijgangers uit houten wegkruizen de oranje rode bolletjes zagen druppelen. De associatie met de tranen van de heilige maagd Maria die weent om haar gestorven zoon Jezus aan het kruis lag voor de hand. De schimmel groeit op verrot hout en maakt daarbij dankbaar gebruik van de restproducten van andere schimmels die al eerder op dit dode hout groeide. Een waarschuwing voor huizenbezitters als de mooie oranjerode druppels op kozijnen tevoorschijn komen. De houtrot is dan al veel langer aan de gang en een stille hint om dit probleem aan te pakken. Als de tranen van Maria op schommelpalen in de tuin gaan druppelen is het daarom ook beter om het houtwerk te snel te vervangen. Het is heel belangrijk om te voorkomen dat schommelpalen het door houtrot begeven. Je weet maar nooit

Gesteeld of wortelend

Als de kleine ronde gelatineachtige bolletjes van dichtbij worden bekeken blijken ze of op een klein steeltje te groeien van enkele millimeters lang of geworteld te zijn. Om het voor de onderzoeker moeilijk te maken zijn de steeltjes voor het grootste deel verborgen in het rotte hout waaruit ze tevoorschijn komen. De wortelende druppelzwam, in het Latijn de Ditiola radicata, komt in ons land nauwelijks mee voor. De tranen van Maria zijn dus gesteeld.

Schommelpalen en tuinmeubelen

De grootte van de vruchtjes is afhankelijk van de hoeveelheid neerslag. In droge periode zijn ze ongeveer 2 millimeter in doorsnede tot een halve centimeter tijdens vochtige periodes. Ze zijn dan beter zichtbaar. De druppelzwam groeit graag op verrot naaldhout hoewel de schimmel ook rot populierenhout niet vermijd. Als de druppelzwam op geverfde houten gevelplaten groeit is kan dit een mooie kleurschakering opleveren. Maar het is tevens een waarschuwing om de houten betimmering snel te vervangen. De druppelzwam kan ook groeien op de poten van een houten tuinstoel of op het tafelblad van een oude tuintafel. In het laatste geval is het extra belangrijk om alert te zijn omdat de paddenstoel niet eetbaar is. De mooie oranje kleur sterk lijkt op de chemische samenstelling van het oranje uit de gezonde worteltjes zijn de bolletjes alleen maar om naar te kijken. Vooral de sporen kunnen allergische reacties geven.