Geschiedenis gaat pas echt leven wanneer iemand uit je eigen omgeving in een boek tot leven wordt gewekt. Dat bleek afgelopen week opnieuw, toen heemkundig museum De Rijf in Prinsenbeek veel belangstellenden trok voor een lezing over Kasteel De Emer en zijn mysterieuze laatste bewoner.
Het middeleeuwse Kasteel de Emer lag tot het werd afgebroken halverwege de 19e eeuw, ongeveer waar nu industrieterrein de Mijkenbroek ligt naast de Emerparklaan.
De lezing werd verzorgd door historicus en schrijver Peter van de Steenoven, in samenwerking met Marius van Opstal van Virtueel Princenhage. Aanleiding was Van de Steenovens nieuwste boek Een dolende libertijn, dat eind vorig jaar verscheen. Net als zijn eerdere trilogie over advocaat Adriaan Bastiaansen speelt ook deze roman zich af in de eerste helft van de 19e eeuw. De auteur vertelt in een interview met enthousiasme over de actualiteit van die periode, waarin thema’s als democratie en vrijheid net zo sterk in beweging waren als nu. Het begin van de 19e eeuw was, net als onze tijd, een periode van overgang.
Voor hoofdpersoon Derck van Backenes liet Van de Steenoven zich inspireren door zijn eigen onderzoek naar Matthieu Versluijs, de laatste bewoner van Kasteel De Emer. In de roman verweeft hij historische feiten met verbeelding tot een portret van een man die zijn tijd vooruit is, maar daar ook een prijs voor betaalt.
Derck is een intelligente, maar eenzelvige jongeman uit Leiden. Net als Versluijs erft hij een landgoed en een aanzienlijk fortuin — een vermogen dat in onze tijd zou neerkomen op dat van een multimiljonair. Na zijn erfenis reist hij rusteloos door Nederland, België en Frankrijk, op zoek naar zichzelf. Het verhaal speelt zich af rond de Belgische Opstand, en Derck ontmoet onderweg historische figuren zoals de Belgische revolutionair Alexandre Gendebien, Cornelis Nahuys van Burgst, de oude Markies de Lafayette — held van zowel de Franse als de Amerikaanse revolutie — en de kunstenaarsbroers Ary en Arnold Scheffer, invloedrijke namen in de Parijse salons.
De roman verkent thema’s als de idealen van het opkomende liberalisme, persoonlijke vrijheid en ontwikkeling, en de onrust van een ‘eenling’ die zijn plek zoekt in een snel veranderende wereld. Derck lijkt gevangen in een innerlijke strijd tussen ratio en gevoel, vrijheid en verbondenheid — thema’s die tijdloos blijken.
Van de Steenoven schrijft toegankelijk en met oog voor detail. Hij toont een scherp gevoel voor de maatschappelijke spanningen van het tijdperk en weet verlangens en idealen te verweven met historische diepgang. Zo ontstaat een meeslepend verhaal dat de geschiedenis van bijna tweehonderd jaar geleden opnieuw tot leven brengt.
De video van Virtueel Princenhage over Kasteel De Emer is te vinden op YouTube. In combinatie met het boek krijgt de lokale geschiedenis een verrassend levendige invulling. Een dolende libertijn is bovendien gratis beschikbaar als epub op de website van de auteur — een aanrader voor iedereen die zoekt naar zichzelf, een ideaal, of simpelweg een goed verteld verhaal.
Ik voel het hete strandzand mijn voetzolen mishandelen, de soft ijshoorn in mijn hand druppelt al gekleurd vocht en het wordt tijd dat ik de bestemming op mijn verwassen badhanddoek op het strand bereik, pal naast een gigantische kuil in het zand
Het is groot nieuws in Nederland: mensen die geopereerd moeten worden wegens een ziekte gaan vaak onder het mes. Maar als de patiënt onder narcose is wordt er op de knop van een computer gedrukt. En dan?
Zondag 22 februari maken de natuurgidsen van IVN Mark & Donge een lange wandeling over de oude landgoederen ten zuiden van Breda.
Het Liesbos lijkt een saai bos, maar in de winter is het er toch speciaal. Vriesweer, wind en regen kunnen ons niet deren, het blijft een verrassing hoe de winter zich manifesteert. Natuurgidsen trekken er altijd op uit.