Laat gaan

VREEMDE EEND 1 februari 2026 Column Vreemde Eend – Illustratie AI
26020102stepeendai.jpg

Sam lag de hele nacht te woelen. Zijn vrouw had er genoeg van. Ze deed het licht aan. “Wat is er aan de hand?” “Ik maak me zorgen. Morgen moet ik Mattie zijn Armanipak teruggeven maar dat hebben we gebruikt bij mijn vaders crematie.” “Wat moet ik hem morgen vertellen?”

Saar dacht geen seconde na. Ze pakte haar smartphone en appte  Mattie’s vrouw die haar beste vriendin was. “Vertel jij Mattie morgen dat zijn Armanipak prachtig was bij de crematie van Sam’s pa. Die ouwe man zag er in zijn kist uit om door een ringetje te halen. Hij is waardig gegaan dankzij jouw man en Armani.”  “Zo”, zegt ze tegen Sam. “Nu kunnen zij wakker liggen. Kom slapen.”

Aandacht geven of opruimen?

Het jaar is een maand op gang en de meesten van ons hebben de eerste goede voornemens alweer losgelaten. Loslaten of vasthouden, dat is de Hamletvraag van elke generatie en het antwoord is niet eenvoudig. Toch is het begin van het jaar een goede smoes om hier net iets langer bij stil te staan.

De halve wereld staat op zijn kop omdat er mensen aan het roer staan die amechtig verslaafd zijn aan aandacht. En wat doen wij? We voeden de verslaving en laten zelfs de hersenen van onze eigen kinderen in die centrifuge van gecalculeerde aandacht-manipulatie spoelen.

Kinderen komen onuitgeslapen naar de basisschool omdat ze de halve nacht op hun smartphone zitten. Pappa en mamma gaan onuitgeslapen naar hun werk vanwege de zorgen over hun kinderen. Worden ze niet gepest? Worden zie buitengesloten? Wat als ze een ongeluk hebben? Elke minuut van de dag willen we de controle over de  gevaren. Opa en oma durven niet in te brengen dat zelfs naar de dierentuin gaan  voor de verslaafde kleinkinderen minder pret lijkt te zijn dan aan de computer hangen en likejes ophalen. Maar juist de grootste gevaren worden voor onze ogen door de aandachtverslaafden in beeld gebracht. En juist daardoor wil iedereen zich online verdrinken in afleiding.

Niet moeilijk

Het antwoord is niet moeilijk. Opruimen die smartphone en terug naar de klapfone. Gewoon, lekker allemaal samen terug naar de tijd dat we niet 24 uur per dag, 7 dagen in de week overal bereikbaar waren.

Moet je eens kijken hoeveel tijd er overblijft voor aandacht. Aandacht voor degene waarmee je op dat moment bent. Spelen met  elkaar en niet met een ver-weg- trol die de gevaarlijke online variant is van de ingebeelde kleutervriend.

Weg  van gevaarlijke WhatsApp groepjes en TikTok terreur. Hiep piep hoera voor de landen waar (a)-sociale media verboden worden tot mensen volwassen zijn.

Nu nog even wachten tot opa’s en oma’s en pappa’s en mama’s het lef tonen om hun kroost aandacht in plaats van een smartphone te geven.